Balede temel bar hareketleri, klasik bale eğitiminin en önemli bölümlerinden biridir. Bale derslerinde öğrenciler genellikle ısınma ve hazırlık çalışmalarının ardından bara geçerek plié, battement tendu, battement tendu jeté, rond de jambe, fondu, frappé, développé ve grand battement gibi temel teknik hareketleri çalışırlar.

Dışarıdan bakıldığında bale barı yalnızca dansçının dengesini sağlamak için kullanılan bir destek gibi görünebilir. Oysa bale bar egzersizleri, klasik bale tekniğinin oluştuğu temel çalışma alanlarından biridir.

Bale öğrencileri bar çalışmaları sırasında turnout, postür, denge, koordinasyon, ayak kullanımı, bacak kuvveti, esneklik, ağırlık aktarımı ve müzikalite gibi pek çok beceriyi aynı anda geliştirir.

Peki bale barında hangi hareketler yapılır? Temel bale hareketlerinin isimleri nelerdir ve bu hareketler ne işe yarar?

Bale Barı Nedir ve Bale Bar Hareketleri Neden Önemlidir?

Bale barı (barre), bale derslerinin teknik çalışma bölümünde öğrencinin destek alarak temel hareketleri çalışmasına yardımcı olan yatay bardır.

Bar çalışmaları yalnızca başlangıç seviyesindeki bale öğrencileri için değildir. Profesyonel bale dansçıları da günlük derslerine temel bar egzersizleriyle başlar.

Çünkü bar çalışması, dansçının vücudunu dersin ilerleyen bölümlerindeki merkez çalışmaları, dönüşler, dengeler, sıçramalar ve koreografiler için hazırlar.

Temel bir klasik bale barı içerisinde öğrencinin yaşına ve seviyesine göre şu hareketlere yer verilebilir:

• Plié
• Battement tendu
• Battement tendu jeté / dégagé
• Piqué
• Rond de jambe par terre
• Rond de jambe en l’air
• Battement fondu
• Battement frappé
• Petit battement
• Adagio
• Développé
• Grand battement
• Port de bras
• Stretching ve esneklik çalışmaları

Bu egzersizlerin sıralaması ve uygulanma biçimi bale ekolüne, öğrencinin seviyesine ve dersin hedeflerine göre değişebilir.

Plié Nedir? Balede Plié Nasıl Yapılır?

Plié, Fransızcada “bükülmek” anlamına gelir ve balenin en temel hareketlerinden biridir. Plié sırasında dizler, ayak parmaklarının yönünü takip ederek bükülür ve ardından bacaklar kontrollü biçimde yeniden uzatılır.

Klasik bale eğitiminde temel olarak iki çeşit plié ile karşılaşırız:

Demi-plié: Dizlerin, topuklar yerden ayrılmadan bükülmesidir.

Grand plié: Dizlerin daha derin biçimde büküldüğü plié çeşididir. Birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci pozisyonlarda hareket derinleştikçe topuklar kontrollü biçimde yerden ayrılabilir. İkinci pozisyonda ise topuklar zeminde kalır.

Plié sırasında:

• Dizler ayak parmaklarıyla aynı yönü takip etmeli,
• Ayak tabanının zeminle kontrollü teması korunmalı,
• Turnout ayaklardan zorlanmamalı,
• Gövde dik ve kontrollü tutulmalı,
• Omuzlarda gereksiz gerginlik oluşturulmamalıdır.

Plié hareketi, sıçramalarda zeminden yükselme ve yere iniş mekanizmasının, dönüş hazırlıklarının ve pek çok bale hareketi arasındaki geçişin temelini oluşturur.

Battement Tendu Nedir?

Battement tendu, klasik bale barının en önemli temel egzersizlerinden biridir.

Çalışan ayak zeminden ayrılmadan öne, yana veya arkaya doğru uzatılır. Ayak tabanı zemini kontrollü biçimde kullanırken topuk, taban ve parmaklar aşamalı olarak hareket eder ve ayak point pozisyonuna ulaşır. Ardından aynı yol izlenerek başlangıç pozisyonuna geri dönülür.

Battement tendu çalışmaları:

• Ayak ve ayak bileği kullanımını,
• Bacakların koordinasyonunu,
• Turnout kontrolünü,
• Ağırlık aktarımını,
• Ayak tabanının zemini kullanmasını,
• Bacakların uzama hissini

geliştirmeye yardımcı olur.

Tendu basit görünmesine rağmen klasik bale tekniğinin en önemli yapı taşlarından biridir.

Battement Tendu Jeté Nedir?

Battement tendu jeté, tendu prensibinden hareketle çalışan ayağın zeminden ayrıldığı daha dinamik bir egzersizdir. Bazı bale ekollerinde benzer hareketler dégagé veya glissé gibi farklı terminolojilerle de karşımıza çıkabilir.

Ayak zemini aktif biçimde kullanarak öne, yana veya arkaya doğru açılır ve bacak düşük bir yükseklikte zeminden ayrılır.

Buradaki amaç bacağı kontrolsüz biçimde fırlatmak değildir. Hareket hızlı olsa bile bacağın ve ayağın çıkışı ile başlangıç pozisyonuna dönüşü kontrollü olmalıdır.

Bu çalışma özellikle ayak tabanı, ayak bileği, bacak hızı ve koordinasyonunun geliştirilmesinde önemli bir yere sahiptir.

Piqué Nedir?

Piqué, Fransızcada “batırmak” veya “iğnelemek” anlamıyla ilişkilendirilen bir bale terimidir.

Bar egzersizleri içerisinde ayak ucunun zemine keskin ve kontrollü biçimde temas ettiği çalışmalarla karşılaşılabilir. Hareketin niteliği, kullanılan egzersize ve bale ekolüne göre değişiklik gösterebilir.

Piqué çalışmaları öğrencinin ayak ucu kontrolü, hareket kesinliği ve bacak koordinasyonu üzerinde çalışmasına yardımcı olur.

Rond de Jambe Par Terre Nedir?

Rond de jambe par terre, çalışan ayağın zemini takip ederek dairesel bir yol çizdiği temel bale hareketidir.

“Par terre”, Fransızcada “yerde” anlamına gelir.

Çalışan bacak tendu pozisyonundan geçerek önden yana ve arkaya veya arkadan yana ve öne doğru hareket ettirilir.

Hareket önden yana ve arkaya doğru gerçekleştirildiğinde en dehors, arkadan yana ve öne doğru gerçekleştirildiğinde ise en dedans yönünde çalışılır.

Rond de jambe par terre sırasında amaç yalnızca yerde bir yarım daire çizmek değildir. Öğrenci aynı zamanda:

• Kalça ekleminin hareketini,
• Turnout kontrolünü,
• Pelvis stabilitesini,
• Bacak koordinasyonunu,
• Hareketin kesintisiz akışını

çalışır.

Üst gövdenin mümkün olduğunca kontrollü kalması ve hareketin kalça hizasını gereksiz biçimde bozmaması önemlidir.

Rond de Jambe en l’Air Nedir?

Rond de jambe en l’air, çalışan bacağın havada olduğu ve alt bacağın kontrollü bir dairesel hareket gerçekleştirdiği daha ileri seviye bir bale egzersizidir.

“En l’air”, “havada” anlamına gelir.

Çalışan bacak genellikle yana doğru kaldırılırken uyluk mümkün olduğunca stabil tutulur ve hareket ağırlıklı olarak dizin altındaki bölümde gerçekleştirilir.

Rond de jambe en l’air:

• Uyluk kontrolünü,
• Diz ve alt bacak koordinasyonunu,
• Turnout kullanımını,
• Bacak kuvvetini,
• Hareket kontrolünü

geliştiren önemli bar çalışmalarından biridir.

Battement Fondu Nedir?

Battement fondu, destek bacağı ile çalışan bacağın koordineli biçimde bükülüp uzatıldığı bir bale hareketidir.

Çalışan ayak sur le cou-de-pied pozisyonuna gelirken destek bacağı plié yapar. Ardından iki bacak koordineli biçimde uzatılır ve çalışan bacak öne, yana veya arkaya açılır.

“Fondu” kelimesinin “erimek” anlamı hareketin karakterini oldukça güzel açıklar. Hareket keskin değil, kontrollü ve akıcı bir nitelikte gerçekleştirilir.

Fondu egzersizleri:

• İki bacağın koordinasyonunu,
• Destek bacağının kuvvetini,
• Ayak bileği kontrolünü,
• Plié kullanımını,
• Dengeyi

geliştirmeye yardımcı olur.

Aynı zamanda merkez çalışmalarındaki çeşitli dengeler, dönüşler ve adagio hareketleri için önemli bir hazırlık oluşturur.

Battement Frappé Nedir?

Battement frappé, daha keskin ve hızlı karakterde gerçekleştirilen bir bale bar egzersizidir.

Çalışan ayak belirli bir başlangıç pozisyonundan öne, yana veya arkaya doğru hızlı ve kontrollü biçimde açılır.

Frappé özellikle:

• Bacak hızını,
• Ayak ve ayak bileği kontrolünü,
• Hareketin keskinliğini,
• Alt bacak koordinasyonunu,
• Hızlı hareketlere cevap verme becerisini

geliştirmek amacıyla çalışılır.

Bu özellikleri nedeniyle petit allegro, yani küçük ve hızlı sıçrama kombinasyonları için de önemli bir teknik hazırlık niteliğindedir.

Petit Battement Nedir?

Petit battement, çalışan bacağın dizden aşağıdaki bölümünün hızlı ve kontrollü biçimde hareket ettiği bir bale egzersizidir.

Çalışan bacağın uyluk bölümü mümkün olduğunca stabil tutulurken ayak, destek bacağının ön ve arka tarafı arasında seri geçişler gerçekleştirir.

Petit battement özellikle hız, koordinasyon, turnout ve alt bacak kontrolü üzerinde çalışmayı sağlar.

Hareket küçük olmasına rağmen yüksek düzeyde kontrol ve koordinasyon gerektirir.

Adagio Nedir?

Adagio, tek bir bale hareketinin isminden ziyade yavaş, kontrollü ve devamlı hareketlerden oluşan bir çalışma niteliğini ifade eder.

Bale barında veya merkezde gerçekleştirilen adagio kombinasyonlarında développé, arabesque, attitude, port de bras ve farklı denge çalışmalarına yer verilebilir.

Adagio çalışmalarında öğrencinin yalnızca bacağını ne kadar yükseğe kaldırdığı değil, hareketi ne kadar kontrollü ve müzikal biçimde gerçekleştirdiği önemlidir.

Adagio:

• Dengeyi,
• Bacak kuvvetini,
• Aktif esnekliği,
• Gövde kontrolünü,
• Koordinasyonu,
• Müzikaliteyi

geliştiren önemli klasik bale çalışmalarındandır.

Développé Nedir?

Développé, çalışan bacağın kontrollü biçimde açılarak uzatıldığı temel bale hareketlerinden biridir.

Çalışan ayak destek bacağı boyunca yukarı doğru ilerleyerek genellikle retiré/passé bölgesine gelir. Ardından dizin yüksekliği ve kalça kontrolü mümkün olduğunca korunarak bacak öne, yana veya arkaya doğru uzatılır.

Burada amaç yalnızca bacağı olabildiğince yükseğe kaldırmak değildir.

Doğru bir développé için destek bacağının kuvveti, pelvis kontrolü, turnout, aktif esneklik ve gövde stabilitesi birlikte çalışmalıdır.

Bacağın yüksekliği, doğru hizalanmanın önüne geçmemelidir.

Grand Battement Nedir?

Grand battement, çalışan bacağın öne, yana veya arkaya doğru geniş ve dinamik biçimde yükseltildiği klasik bale hareketidir.

Hareket tendu prensibiyle başlar; ayak zemini aktif biçimde kullanarak bacağı yukarı taşır ve ardından bacak kontrollü biçimde başlangıç pozisyonuna geri döner.

Grand battement çalışmaları:

• Bacak kuvvetini,
• Dinamik hareket kapasitesini,
• Aktif esnekliği,
• Kalça kontrolünü,
• Koordinasyonu

geliştirmeye yardımcı olur.

Burada bacağın yüksekliği uğruna üst gövdenin ve pelvisin kontrolünü tamamen kaybetmemek önemlidir. Amaç yalnızca “bacağı mümkün olduğunca yukarı fırlatmak” değil, yüksekliği teknik kontrolle birlikte geliştirmektir.

Port de Bras Nedir?

Port de bras, klasik balede kolların pozisyonlar ve geçişler içerisinde koordineli biçimde kullanılmasını ifade eder.

Ancak port de bras yalnızca kolları hareket ettirmek değildir.

Kolların hareketi:

• Baş,
• Boyun,
• Omuzlar,
• Sırt,
• Gövde,
• Bakış yönü

ile koordineli biçimde gerçekleştirilir.

Bu nedenle port de bras çalışmaları, bale öğrencisinin hareketlerine akıcılık ve ifade kazandırırken üst beden koordinasyonunu ve müzikalitesini de geliştirir.

Bale Barında Stretching ve Esneklik Çalışmaları

Bale barının belirli bölümlerinde öğrencinin seviyesine uygun stretching ve esneme hareketlerine de yer verilebilir.

Bacakların bara yerleştirilmesiyle gerçekleştirilen çalışmalar hamstring, kalça çevresi ve farklı kas gruplarının hareket açıklığı üzerinde çalışmayı sağlayabilir.

Ancak bale esnekliği konusunda temel kural şudur:

Esneklik zorlayarak değil, zaman içerisinde ve düzenli çalışmayla geliştirilmelidir.

Öğrencinin bacağını yüksek bir bara koyabilmesi veya split yapabilmesi tek başına iyi bale tekniğinin göstergesi değildir.

Esnekliğin kuvvet, kontrol ve doğru hizalanmayla birlikte geliştirilmesi gerekir.

Balede Split Nedir?

Split, bacakların zemin üzerinde farklı yönlerde açıldığı esneklik pozisyonlarının genel adıdır. Bale eğitiminde öğrencinin yaşına, anatomik yapısına ve esneklik seviyesine uygun olarak farklı split çalışmaları yapılabilir.

Split çalışmalarında hızlı sonuç elde etmek amacıyla öğrencinin bacaklarını zorlamak doğru değildir.

Düzenli ve kontrollü çalışmalar sonucunda hareket açıklığı zaman içerisinde gelişebilir.

Özellikle çocuk bale eğitiminde esneklik çalışmaları, öğrencinin gelişim özellikleri göz önünde bulundurularak öğretmen kontrolünde gerçekleştirilmelidir.

Bale Barı Çalışmaları Hangi Sırayla Yapılır?

Bir klasik bale dersinde bar hareketlerinin sıralaması kullanılan bale ekolüne, öğretmenin metoduna ve öğrencilerin seviyesine göre değişebilir.

Genel olarak ders, daha temel ve hazırlayıcı hareketlerden başlayarak giderek daha fazla kuvvet, hız, denge ve hareket açıklığı gerektiren egzersizlere doğru ilerler.

Örneğin plié ve tendu gibi temel hareketlerin ardından jeté/dégagé, rond de jambe, fondu, frappé, adagio ve grand battement gibi çalışmalara geçilebilir.

Bu sıralamanın temel amacı, bedeni kademeli biçimde bale dersinin merkez ve allegro bölümlerine hazırlamaktır.

Bale Barından Sonra Ne Yapılır?

Bar çalışmasının ardından klasik bale dersi genellikle centre practice, yani salonun ortasında gerçekleştirilen merkez çalışmalarıyla devam eder.

Barın desteği ortadan kalktığında öğrenci bar sırasında üzerinde çalıştığı:

postür, turnout, denge, ağırlık aktarımı, koordinasyon ve hareket kontrolünü kendi başına kullanmaya başlar.

Daha sonra öğrencinin seviyesine göre adagio, pirouette, allegro, petit allegro, grand allegro ve çeşitli koreografik kombinasyonlara geçilebilir.

Bu nedenle bale barı, dersin merkez çalışmalarından bağımsız değildir. Barda öğrenilen teknik, salonun ortasında dansa dönüşür.

Klasik Bale Eğitiminin Temeli: Bar Çalışmaları

Plié’den grand battement’a kadar gerçekleştirilen temel bale bar hareketleri, öğrencinin klasik bale tekniğini adım adım oluşturmasına yardımcı olur.

Her hareketin farklı bir teknik amacı olsa da bütün bu egzersizler birbirini tamamlar.

Ekol Sanat Akademi’de bale eğitimlerimizde öğrencilerimizin yalnızca hareketlerin isimlerini ve sıralamalarını öğrenmesini değil; hareketin hangi amaçla yapıldığını, vücudun nasıl kullanılması gerektiğini ve doğru bale tekniğinin nasıl oluşturulduğunu anlamalarını önemsiyoruz.

Çünkü klasik bale eğitiminin amacı yalnızca bacağını daha yükseğe kaldırmak, daha fazla esnemek veya daha çok dönüş yapmak değildir. Amaç; kuvvet, esneklik, koordinasyon, müzikalite ve beden farkındalığını doğru teknik içerisinde bir araya getirerek hareketi dansa dönüştürebilmektir.